Hvað er Partameðferð?

Í stuttu máli er partameðferðin nýtt til að auka samkennd, draga úr hræðslu og forðun gagnvart erfiðri líðan og erfiðum minningum.

Hún er nýtt til að auka þolmörk, auka skilning á áhrifum fortíðar á líðan í dag og draga úr hugrofseinkennum ef þau eru til staðar.  

Hvenær er aðferðin hjálpleg?

Þessi aðferð er mjög hjálpleg þegar unnið er með flókin áföll. Meðferðin getur gagnast í öðrum tegundum sálfræðimeðferða.  Hægt er að sjá í henni tengingu við hugræna atferlismeðferð, gestalt meðferð auk annarra meðferðanálgana.

Þær tvær nálganir í partameðferð sem helst er stuðst við hjá EMDR stofunni eru út frá Theory of Structural Dissociation annars vegar og hins vegar út frá Internal Family Systems Therapy.

Meðferðaraðilinn þinn getur ákveðið með þér hvor aðferðin hentar þér betur.

Nánar um partameðferð (Ego state therapy, EST, Parts Work)

Í sálfræðimeðferð getur verið mjög hjálplegt að flétta inn svokallaða partameðferð.  Þá er unnið er með mismunandi hliðar af manni sjálfum. 

Sumir upplifa að skilja ekki eigin viðbrögð, hugsanir og tilfinningar.  Þeir tala um að finnast jafnvel eins og einhver „annar“ hluti af þeim hafi tekið yfir og stjórnað hegðun þeirra. 

Sumir upplifa að finnast þeir bregðast við eins og þeir séu „yngri“.  Til dæmis að upplifa mjög mikið óöryggi i ástarsambandi og óttast mjög að verða hafnað. Þeir kannski ríghalda í sambandið þrátt fyrir að það sé jafnvel ekki heilbrigt. Í svona tilfellum getur partavinna bætt heilmiklu við hefðbundna meðferð.  Þá er skoðuð innri togstreita milli „parta“ eða hliðar af manni sjálfum.  

Unnið með samkennd í partameðferð

Unnið er að samkennd milli parta, auknum skilningi og lausn vanda fyrir skjólstæðinginn sem hentar lífi hans til framtíðar.

Þegar flókin áföll eru til staðar má segja að heilinn nái ekki að samþætta þá upplifun sem einstaklingurinn varð fyrir, eða lærdómnum af þeirri reynslu sem hann upplifði.  Það má segja að hluti heilans frjósi fastur í gömlu mynstri . Þegar eitthvað kveikir á þeim hluta heilans þá koma fram gömul viðbrögð sem passa jafnvel ekki einstaklingnum eins og hann er í dag. 

Partavinnan

Í partavinnu má segja að við séum að tala við þennan hluta eða þessa hluta sem hafa frosið fastir.  Hjálpa þeim að átta sig á að upplýsingarnar sem þeir geyma hafi frosið fastar og í dag sé annar raunveruleiki. 

Þetta er meðal annars gert í svokallaðri fundarherbergisvinnu þar sem við sjáum fyrir okkur þessa parta af okkur. Við eigum samræður við þá, æfum samkennd í þeirra garð og gagnvart hlutverkum þeirra, aukum þol okkar fyrir þeim og því sem þeir geyma. Í kjölfarið er svo farið í áfallameðferð.

Þessi vinna skilar oft hraðri breytingu í líðan. Skjólstæðingar tengja fljótt við þessa nálgun. Sumir segja jafnvel að þeim finnst í fyrsta sinn einhver skilja hver þeirra innri upplifun hefur verið.

Samantekt: Gyða Eyjólfsdóttir, Ph.D., sálfræðingur og sérfræðingur í klínískri sálfræði.